Hoe onderzoek je de lastige positie van oudere werkenden?

Denk aan onderzoeksvragen als: hoe komt het dat werkgevers zo weinig oudere werkzoekenden aannemen? En welke factoren maken dat werkgevers meer – of juist minder – ouderen aannemen?Deze vragen stelde Instituut GAK, een vermogensfonds, aan SEO Economisch Onderzoek en Factor Vijf. Instituut Gak verstrekt subsidies aan projecten over sociale zekerheid en arbeidsmarktbeleid. Met de vragen hierboven wilde het fonds kennis verzamelen over de moeilijke positie van ouderen op de arbeidsmarkt. Kennis waar werkgevers hun voordeel mee kunnen doen.Ter beantwoording van de onderzoeksvragen schreven SEO en Factor Vijf een voorstel voor onderzoek naar economische enpsychologische factoren die de aannamekans van ouderen beïnvloeden.

Paper-denken

Parer-doen

Wat we deden

Terwijl SEO-onderzoekers de economische literatuur doorspitten, deed Factor Vijf hetzelfde met de wetenschappelijke literatuur over de psychologie van ouderen en werk.Daarna interviewde SEO werkgevers en ontwikkelde SEO met input van Factor Vijf een zogenoemde vignettenanalyse: ruim 2500 vacaturehouders werd twaalf keer gevraagd een keuze te maken uit twee hypothetische kandidaten. Steeds varieerden meerdere kenmerken van de twee sollicitanten – zoals opleiding, ervaring, duur laatste baan, etc. – zodat wekonden toetsen welke factoren de invloed van leeftijd op aannamekans afzwakken of juist versterken.

Wat we vonden

Uit de vignettenanalyse blijkt dat de aannamekans van (oudere) werkzoekenden vooral bepaald wordt door de verhouding tussen arbeidsproductiviteit en arbeidskosten van kandidaten. Ofwel: als mensen hun geld waard zijn, dan doet leeftijd er minder toe.Hogeropgeleiden blijken minder ‘last’ te hebben van ouder worden dan lageropgeleiden, want vooral van de laatsten neemt de aannamekans scherp af met de leeftijd. Daarom moeten werkgevers vooral lageropgeleiden in lagere functies alle ruimte en stimulans bieden om hun leven lang te leren.Het onderzoek heeft Instituut Gak geholpen om de positie van oudere werknemers stevig te agenderen bij UWV, vakbeweging, werkgeversvertegenwoordigers, pensioenfondsen en uiteraard werkgevers en werkenden zelf. Zo presenteerden Arjan Heyma en Aukje Nauta de belangrijkste resultaten op een goedbezocht symposium te Den Haag. Op 29 september 2016 wordt het onderzoek als één van vier Gak-studies naar ouderen op de arbeidsmarkt gepresenteerd op een conferentie voor werkgevers en beleidsmakers, onder voorzitterschap van Hanneke Groenteman. Ook kreeg het onderzoek aandacht in de media, bijvoorbeeld in P&O Actueel en People Business

Paper-kijken

Vergelijkbaar werk deden we voor onder meer:

  • A+O fonds Gemeenten
  • Nederlandse Spoorwegen
  • Nederlandse Stichting voor Psychotechniek
  • Provincie Overijssel
  • Rijkswaterstaat
  • Vakmedianet