“Help, mijn werkgever is een algoritme!” twitterde onlangs prof. dr. Carel Stolker, Rector Magnificus en President van de Universiteit Leiden. “Oftewel: hoe blijven mensen overeind in de veeleisende, dynamische werkomgeving van vandaag? Vandaag houdt Aukje Nauta haar oratie. Ik ga luisteren.”

Dat deed hij samen met ruim tweehonderd andere gasten. Om klokke 16.15 uur op vrijdag 7 december 2018, in het Groot Auditorium van het Academiegebouw in Leiden, aanvaardde Aukje Nauta door middel van een entree-rede de Sioo-leerstoel Enhancing individuals in a dynamic work context aan de Leidse Faculteit Sociale Wetenschappen.

Hieronder een journalistiek verslag door Anna Zanger, bureaumanager van Factor Vijf, die de reacties van enkele toehoorders peilde.

De rede had impact, zo was na afloop te horen onder de toehoorders. “De wetenschap koppelen aan de praktijk, en het dan ook nog zó vertellen dat het boeit”, vatte Thimo Kooiman samen. “Een leuk mens met een goed verhaal”, aldus Annemargreet Dwarshuis van Omdenken.

Twee toehoorders waren op een bijzondere manier onder de indruk: Muriël Thijssen van DSM-FIT en Douwe Snoek van Snoek Puur Groen. Hun inspanningen werden door Aukje in haar rede genoemd als voorbeelden van hoe je óók met mensen kunt omgaan – of je nu bij een grote multinational werkt, of directeur bent van een klein hoveniersbedrijf. “Een mooi, authentiek verhaal”, zei Muriël, “en wat fijn dat zij dit werk doet voor alle werkgevers en werknemers.” Douwe viel haar bij: “En ze spreekt zoals ze is: met zoveel passie!”

Dat die praktijkverhalen in de oratie waren opgenomen, noemt Raymond van Hattem, directeur HRM van ProRail, inspirerend. “Ik ken het verhaal van Aukje al enige tijd, maar het triggert me vandaag weer enorm: wat hebben we als ProRail te doen om dit waar te maken? Hoe kun je het individu aan de praat houden in de organisatie? Ik wil dit realiseren, ook via i-deals, en dankzij de voorbeelden denk ik: het kan dus écht, ook in een organisatie van 2500 mensen.”

Net als Raymond vond ook Jaap Jongejan, directeur van Stichting SBI het mooi dat de nieuwe wereld van werk in de oratie verweven zat. Jaap: “Veel is al bekend, maar ze brengt weer nieuwe aspecten in, zoals de platformeconomie. Daardoor krijg je een compleet beeld, van ‘Wat zijn we eigenlijk aan het doen met werk, wat doen we elkaar aan? En ik heb de oplossingen, luister naar me!’ En dat doen we graag, want iedereen die hier vanmiddag is, houdt een beetje van Aukje.”

Edward Boeijenga, voorzitter van de Centrale Ondernemingsraad van de ING, noemt de oratie “Briljant, Aukje ten voeten uit: bevlogen en sociaal. Met voorbeelden vanuit een heel breed palet aan bedrijven, waardoor het ook inhoudelijk waardevol was. Wat ik vooral mooi vind om te zien is dat de ziel van Aukje echt naar buiten komt. Heel herkenbaar voor ons als Centrale Ondernemingsraad van de ING. Voor ons is ze in de samenwerking met de Raad van Toezicht het sociale karakter.”

Marileen Dogterom, hoogleraar bionanoscience aan de TU Delft, die recent een Spinozapremie in ontvangst mocht nemen, noemde de oratie “een vlammend betoog, waar naar ik begreep ook de rector van onder de indruk was.” Ze is een vriendin van Aukje, dus zij praten over van alles en vaak ook over niks, wat volgens Marileen heel belangrijk is. “En tegelijk zijn er vaak  momenten, en vandaag is er daar één van, dat ik merk dat ik van haar leer; ook over mijn eigen rol als leider.”

Professor Ard-Pieter de Man, oud-rector van Sioo, was blij met de “leuke, mooie, dynamische rede” waarmee  Aukje de leerstoel aanvaardde die hij mede mogelijk had gemaakt vlak voor hij Sioo verliet.

Huidig Sioo-rector Jesse Segers benoemde de affiniteit die hij als leiderschapsprofessor heeft met het waardenaspect in de oratie. “Fascinerend, dat vraagstuk van liefde in een werkcontext; Aukje koppelt het aan prosociaal gedrag en organizational citizenship behavior. Daarbij benadrukt ze, als ik het oudtestamentisch zou mogen uitdrukken, dat het een keuze is om goed of kwaad te handelen. Dat wijst op het belang van waardengedreven leiderschap.”

Verder gaf hij aan dat de volgende vraag is: hoe kun je dit doorvertaald krijgen? Met andere woorden: and now what? “Aukje komt dan met het voorstel van een academische werkplaats, waar ze mij ook op heeft bevraagd. Het antwoord is volmondig Ja Aukje, bij dezen, waarbij het even hard zoeken is voor mij als voor jou om dat concreet handen en voeten te geven.”

Jesse roemde Aukjes vermogen om de boodschap stralend en met liefde te brengen, waarbij theaterregisseur Walter Supèr van Productiehuis Plezant zich aansloot. “Een geweldig goede prestatie zo boeiend haar baanbrekende missie te vertolken. Om dat baanbrekende te benadrukken zou ik zeggen: noem de oratie De Liefdesrevolutie. Want het is niets minder dan dat!”

Doctor Freund, alter ego van Pieter Jan de Bree van PeoplePower, sprak het gevoel uit dat bij velen overheerste na het bijwonen van de oratie. “Ich ben sehr verheuigd dat ich hier mocht sein. Ze heeft het gehad over een ide-aal: dat het zo belangrijk is om elkaar zerieuis te nemen.”

Ze heeft gezegd.

En wat ze heeft gezegd, kun je hier downloaden.